AI
استفاده از بلاکچین برای خلق مجموعه داده‌های غیرمتمرکز
دی 27, 1399
self-fulfilling prophecy
پیش بینی خودمحقق شونده در یادگیری ماشین
دی 27, 1399
bitcoin

منظور از متمرکز بودن سیستم مالی موجود و حاکم بر جامعه، تجمع قدرتی است که این سیستم در اختیار دولت‌ ها و حکومت‌ ها قرار می ‌دهد. سرمایه‌ های موجود در یک جامعه متعلق به همه افراد آن جامعه است و بنابراین منطقی به نظر می ‌رسد که همه این افراد در چگونگی کنترل و مدیریت آن نقش داشته باشند. اما سیستمی که امروزه بر جوامع حاکم است این اختیار را به طور کلی از شهروندان سلب کرده و آن را تمام و کمال در اختیار دولت مردان قرار داده است. این دولت‌ ها بنا به صلاحدید خود هر تصمیمی را اتخاذ می ‌کنند و مردم نیز هیچ راهی جز تبعیت از آن‌ ها ندارند. یکی از نمونه‌ های این تصمیمات، تصمیم برای چاپ یا عدم چاپ پول توسط دولت یک کشور است. تأثیرات چنین تصمیمی به طور مستقیم بر کیفیت زندگی مردم اثرگذار است؛ اما خود این مردم هیچ اختیاری در خصوص اتخاذ یا عدم اتخاذ آن ندارند. همین امر در خصوص انتقال پول و انجام هر تراکنش مالی دیگری نیز صدق می ‌کند.

برای انجام هر تراکنش مالی (هرچند کوچک) نیاز به یک بانک خواهد بود تا این کار را انجام دهد. این بانک‌ ها همچنین بر روی تراکنش های انجام شده در مبالغ بالاتر نظارت می ‌کنند و در صورت مغایرت با قوانین، از انجام آن ها جلوگیری می ‌نمایند.  همچنین برای هر تراکنشی که توسط بانک ها به انجام برسد (حتی در حد یک استعلام موجودی)، کارمزدی از سمت بانک دریافت خواهد شد که تمام هزینه‌ های بانک‌ ها توسط همین کارمزد ها تأمین می ‌شوند.

بانک‌ ها در دنیای امروز نقش واسطه‌ های معتمد را ایفا کرده و تراکنش‌ های ما را به انجام می ‌رسانند. این واسطه‌ ها همچنین در صورت بروز هرگونه مشکلی، مداخله کرده و به رفع و رجوع آن می ‌پردازند.

در صورتی که اگر سیستمی وجود داشت که امکان انجام معاملات به صورت شخص به شخص را ممکن می ‌ساخت و نیاز به وجود واسطه را به طور کلی مرتفع می ‌کرد، دیگر احتیاجی به پرداخت هزینه‌ هایی مانند کارمزد نیز نبود.

یکی دیگر از مشکلاتی که سیستم­ های مالی فعلی از آن رنج می ‌برند، نیاز به احراز هویت برای انجام تراکنش هاست. برای انجام هر تراکنشی در بانک‌ ها و موسسات مالی امروزی، باید اطلاعات شخصی از جمله کد ملی، کد پستی، آدرس محل سکونت، شماره تلفن، فیش حقوقی و … را در اختیار این نهاد ها قرار داد. ممکن است از نظر برخی، انجام چنین کاری مشکل ساز نبوده و حتی امری ضروری به نظر برسد؛ اما حقیقت این است که این اقدام از نظر بسیاری از متخصصین علوم کامپیوتر، می ‌تواند مشکلات امنیتی بسیاری را در پی داشته باشد. اطلاعاتی که برای انجام شدن تراکنش‌ ها یا دریافت خدمات به بانک‌ ها و موسسات مالی ارائه می ­شود، حقیقتاً حجم زیادی از اطلاعات بسیار شخصی افراد را در بر می ‌گیرد و ممکن است اساساً فردی تمایل به ارائه این حجم از اطلاعات شخصی به یک فرد یا نهاد را نداشته باشد.

کنترل و نظارت دولت‌ ها بر پرداخت‌ های برون‌مرزی به شدت بیشتر از پرداخت‌ هاییست که در درون یک کشور انجام می ‌گیرد و در بسیاری از مواقع، ممانعت‌ های بسیاری نیز برای آن‌ ها وجود دارد. یک سیستم مالی متمرکز که اختیار تام آن در دست دولت‌ ها و قدرت‌ هاست، چنین امکانی را نیز در اختیار آن‌ ها قرار می ‌دهد که انجام معاملات با مردم یک کشور را عملاً منع کنند. همچنین می ‌توانید به این مشکل، مسئله کارمزد بالای انجام تراکنش به صورت برون مرزی و زمان زیاد لازم برای به انجام رسیدن آن را نیز اضافه کنید.

حال که تعدادی از مشکلات سیستم مالی حاکم را مورد بررسی قرار دادیم. در چنین شرایطی ممکن است انتخاب اکثریت افراد جامعه، استفاده از مزایای همین سیستم موجود و تن دادن به مشکلات آن باشد. اما در همه جوامع، انسان‌ هایی نیز وجود دارند که خود را مجاب به پذیرش مشکلات این چنینی نمی ‌کنند و به قیام علیه آن‌ ها می پردازند. پیدایش اولین ارزهای دیجیتال در جامعه بشری اتفاقی است که آن را مدیون تفکرات همین افراد هستیم.

امروزه ارز دیجیتال جای خود را در زندگی بسیاری از افراد به خوبی پیدا کرده و بخش کثیری از جمعیت جهان در حال استفاده از این ارزها هستند. اما پیش از شروع، بیان یک نکته ضروریست که به طور کلی، هر ارزی که از فناوری بلاک چین برای دستیابی به اهداف خود استفاده کرده باشد را رمز ارز یا ارز رمزنگاری شده (Cryptocurrency) می نامند؛ هرچند که در ایران از واژه مصطلح ارز دیجیتال (digital currency) برای آن‌ها استفاده می ‌شود. البته رمز ارزها نیز خود زیرمجموعه ‌ای از ارزهای دیجیتال هستند و این جایگزینی اشتباه نیست؛ اما ترجمه دقیق تر کلمه cryptocurrency، رمز­ارز است. به منظور سهولت کار و دسترسی بهتر، ما نیز در این­جا از کلمه ارز دیجیتال استفاده می ‌کنیم.

پیدایش اولین ارزهای دیجیتال

قبل از معرفی تعدادی از ارزهای دیجیتال، متذکر می ­شویم که یک دارایی موجود در حساب بانکی به هیچ وجه یک ارز دیجیتال نیست. این دارایی فقط نمونه الکترونیکی از همان پول‌ هایی است که توسط بانک‌ ها چاپ و اداره می ‌شوند. به همین دلیل است که در ازا و هم ارزش آن‌ ها، پول نقد فیزیکی موجود است. شما در هر زمان دلخواهی می ‌توانید این دارایی‌ ها را از حسابتان بیرون کشیده و به پول نقد تبدیل کنید. در نقطه مقابل این موضوع، ارزهای دیجیتال وجود دارند. یک ارز دیجیتال نسخه الکترونیکی هیچ نوع پول فیزیکی نیست و یک پول مستقل است. این ارز تماماً توسط افراد جامعه اداره می ‌شود و دولت‌ ها نمی ‌توانند بر روی آن کنترلی داشته باشند. انتقال چنین ارزی به طور شخص به شخص انجام می ‌شود و نیاز به حضور یک واسطه مانند بانک نیست. در مرکزیت فناوری ارز دیجیتال، استفاده از روش‌ های رمزنگارانه وجود دارد. این رمزنگاری‌ ها برای هر شخصی یک کلید خصوصی را تولید می ‌کنند که در انجام تراکنش‌ ها مورد استفاده قرار می ‌گیرد. استفاده از این کد رمزنگاری شده، نیاز انسان‌ ها برای احراز هویت و ارائه اطلاعات شخصی خود را برطرف می ‌نماید. در نهایت از آن جایی که کنترل این نوع ارز در دست دولت‌ ها نیست و همچنین هویت واقعی افراد نیز در هنگام استفاده از آن‌ ها مشخص نمی ­گردد، انتقال برون مرزی آن‌ ها با انتقال درون مرزیشان هیچ تفاوتی ندارد و به هیچ وجه با شرایط خاصی همراه نیست.

ارز دیجیتال دیجیی کش (DigiCash): پلتفرم دیجی کش در سال ۱۹۸۹ توسط یک رمزنگار و دانشمند علوم کامپیوتر به نام دیوید چام (David Chaum) راه ‌اندازی شد. دیوید چام به عنوان اولین شخصی در جهان شناخته می ‌شود که مفهومی به نام ارز دیجیتال را ابداع و عرضه کرد. او در یکی از سخنرانی‌ های خود این گونه می ‌گوید: «ما هنوز فاقد یک پول دیجیتال قابل اعتماد هستیم؛ اما این نوع پول به زودی توسعه خواهد یافت. با استفاده از این پول دیجیتال، می ‌توان مبلغی را از شخصی به شخص دیگر منتقل کرد؛ در حالی که دو طرف یکدیگر را نمی ‌شناسند». با یک نگاه به این جمله می ‌توان دریافت که هدف دیوید چام از راه ‌اندازی دیجی­ کش، دست‌یابی به یک ارز دیجیتال بود که به صورت شخص به شخص منتقل شده و با انجام تراکنش‌ ها به صورت ناشناس، از حریم خصوصی کاربران محافظت کند. عملکرد دیجی کش به طور کامل از نوع غیرمتمرکز نبود؛ چرا که ادامه کار آن مستلزم این بود که بانک‌ ها (البته نه لزوماً همه آن‌ ها) ارز دیجیتال این پروژه با نام سایبرباکس (Cyberbucks) را پشتیبانی کنند. در واقع دیجی کش نام یک پروژه بود که ارز دیجیتال خود با نام سایبرباکس را عرضه کرد؛ اما امروزه خیلی از افراد برای اشاره به این ارز دیجیتال از نام مصطلح دیجی کش استفاده می ‌کنند. کاربران برای استفاده از دیجی کش باید ابتدا نرم‌افزاری را بر روی سیستم‌ های خود نصب می ‌کردند. این نرم‌افزار یک کد رمزنگاری شده شبیه به یک کلید خصوصی را برای این کاربران تولید می ‌کرد که با استفاده از آن، می ‌توانستند این ارز دیجیتال را از بانک دریافت کنند و به صورت ناشناس آن را به شخصی دیگر انتقال دهند. بنابراین بانک متوجه می ‌شد که چه مقدار ارز دیجیتال دریافت شده؛ اما قادر نبود که تراکنش‌ های انجام شده توسط این ارز را پیگیری نماید. در مرکزیت پلتفرم دیجی کش، تکنولوژی رمزنگاری و به کار گیری آن در جهت حفظ حریم خصوصی کاربران وجود داشت. دیوید چام این اختراع خود را تکنولوژی امضای کور (Blind Signature) نامید. در زمان حیات دیجی کش، تنها یک بانک امریکایی به نام بانک مارک تواین (Mark Twain) واقع در ایالت میزوری که امروزه آن را با نام Mercantile می ‌شناسند و یک بانک آلمانی به نام دویچه (Deutsche) از آن حمایت کردند. دیجی­کش در نهایت با شکست مواجه شد. اما ارائه مفهومی مانند ارز دیجیتال و استفاده از تکنولوژی‌ های رمزنگارانه به منبع الهامی برای بسیاری از افراد تبدیل گشت و راه را برای آن‌ ها هموار کرد. برخی شکست دیجی کش را به ضعف مدیریتی دیوید چام ربط می ‌دهند؛ در حالی که برخی دیگر آن را پروژه ‌ای جلوتر از زمان خود می ‌دانند. در آن زمان، استفاده از کارت‌ های اعتباری در بین مردم از محبوبیت بالایی برخوردار بود. مسئله حریم خصوصی و امنیتی که مد نظر دیوید چام بود، برای مردم مفهوم چندانی نداشت و آن‌ ها سهولت استفاده از کارت‌ های اعتباری را به استفاده از یک سیستم امن که تجربه کاربری خیلی راحتی نداشت ترجیح می ‌دادند. دیجی­کش در نهایت در سال ۱۹۹۸ رسماً اعلام ورشکستگی کرد و در سال ۲۰۰۲ سهام آن به فروش رسید.

ارز دیجیتال B-money: یکی دیگر از انواع این ارزهای دیجیتال، ارز دیجیتالی به نام B-money بود که طرح آن در سال ۱۹۹۸ توسط مهندس کامپیوتری به نام وی دای (Wei Dai) ارائه شد. البته B-money در حد طرح باقی ماند و هیچ وقت به مرحله عملی راه پیدا نکرد. اما این طرح قابلیت‌ هایی را به همراه داشت که از بسیاری جهات، شبیه به قابلیت‌ های بیت کوین بود. به دلیل همین شباهت‌ ها، بسیاری این احتمال را می ‌دهند که وی دای همان ساتوشی ناکاموتو مرموز (خالق ناشناس بیت کوین) باشد؛ هر چند که خود این ادعا را تکذیب کرده است. ایده دای برای B-money این بود که به جای استفاده از ارزهای دیجیتال نیازمند پشتیبانی توسط بانک‌ ها از مکانیزمی استفاده شود که خود، این ارزها را تولید کنیم. بنابراین تفاوت طرح ارائه شده توسط دای و پروژه دیوید چام در این بود که این طرح، نیاز ما به اتکا به بانک‌ ها را به کلی برطرف می ‌کرد و از ویژگی غیرمتمرکز بودن به معنای واقعی برخوردار بود. طبق چنین طرحی، همه افراد جامعه می ‌توانند طبق اصول و قواعدی مشخص، در فرآیند تولید یک ارز سهیم باشند و سپس به صورت کاملاً شخص به شخص و بدون نیاز به هیچ واسطه ای آن را به یکدیگر انتقال دهند. در خصوص چگونگی تولید یک ارز دیجیتال توسط اشخاص و خارج از کنترل بانک‌ ها در قسمت مربوط به بیت کوین صحبت خواهیم کرد. لازم به ذکر است که B-money در عین تمام شباهت‌ هایی که با بیت کوین داشت، از برخی جهات نیز با آن متفاوت بود و با مشکلاتی روبرو بود که بیت کوین در طرح خود آن‌ ها را برطرف کرد. در نهایت همانطور که پیش تر اشاره کردیم،  B-money در حد ایده باقی ماند و به مرحله اجرا گذاشته نشد.

ارز دیجیتال بیت گلد (Bit Gold) : بیت گلد نام ارز دیجیتالی بود که رمزنگار و دانشمند علوم کامپیوتری به نام نیک زابو (Nick Szabo) در سال ۲۰۰۵ طرح آن را ارائه کرد. دقیقاً مانند B-money، بیت گلد نیز از ایده تولید ارزها توسط افراد تبعیت می ‌کرد و دقیقاً مانند آن، بیت گلد نیز به مرحله عملی وارد نشد. عملکرد پیشنهادی بیت گلد نیز از بسیاری جهات شبیه به شیوه عملکرد بیت کوین است و دلیل اصلی عملی نشدن آن، یک تفاوت ساختاری در بین این دو بود. بسیاری از افراد بیت گلد را یکی از منابع الهام اصلی بیت کوین می ‌دانند و اشاره ساتوشی ناکاموتو (خالق بیت کوین) به نیک زابو و طرح بیت گلد نیز گواهی بر همین موضوع است.

ارز دیجیتال بیت کوین (Bitcoin) : در تاریخ ۳۱ اکتبر سال ۲۰۱۸ ، اتفاقی تاریخی به وقوع پیوست که جهان را تحت تأثیر خود قرار داد. در این روز شخص (یا شاید هم اشخاص) ناشناسی تحت نام مستعار ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) مقاله ‌ای را با نام «بیت کوین، یک پول نقد الکترونیک همتا به همتا» در اینترنت منتشر کرد. ساتوشی ابتدا مقاله خود را برای دو تن از رمزنگاران زمان خود به نام هال فینی (Hall Finney) و وی دای مخترع B-money، فرستاد و پس از دریافت نظر مساعد آن‌ ها، آن را در یک لیست ایمیل عمومی از رمزنگاران و متخصصین علوم کامپیوتری منتشر کرد. بیت کوین از بسیاری جهات با همتایان پیشین خود شباهت‌ هایی داشت؛ اما این پدیده انقلابی از یک جهت با آن‌ ها یک تفاوت اساسی داشت و همین تفاوت، به کلید موفقیت بیت کوین و برتری آن بدل شد. این تفاوت چیزی نبود جز به کارگیری فناوری بلاک چین. بیت کوین اولین پروژه دنیا بود که به بلاک چین قابلیت اجرایی بخشید و اهداف خود را بر روی آن پیاده‌سازی کرد. به همین دلیل است که بیت کوین را رمز ارز و همتایان پیشین آن را ارز دیجیتال می ‌نامیم. یادآور می ­شود به منظور سهولت کار و دسترسی بهتر، در این­جا از کلمه ارز دیجیتال استفاده شده است.

ارز دیجیتال آلت کوین­ ها (altcoin) : به تمامی ارزهای دیجیتالی که پس از بیت کوین پا به عرصه ظهور گذاشتند، آلت کوین (altcoin) می ‌گویند. alt در این کلمه مخفف عبارت Alternative است. در حال حاضر ارز دیجیتال اتریوم که طبق رده بندی ها بیشترین حجم بازار در بین ارزهای دیجیتال را داراست، یکی از شناخته شده ترین آلت کوین­ هاست؛ هر چند که در دنیای امروز، تعداد آلت کوین­ ها هر روز در حال افزایش است و برخی از آن‌ ها با موفقیت‌ هایی رو به رو می ‌شوند که همگان را به تعجب وا می ‌دارد. این آلت کوین‌ ها به طور تنگاتنگی با یکدیگر و همچنین با بیت کوین در حال رقابت هستند و هیچ کس نمی ‌داند که آینده دنیا در دست بیت کوین خواهد بود یا آلت کوین­ ها جای آن را خواهند گرفت. از دیگر آلت کوین­ ها می ­توان به ارزهای دیجیتال بیت کوین کش (Bitcoin Cash)، بیت کوین SV، ایاس (EOS) و کاردانو (Cardano) نیز اشاره کرد.

نوسان قیمت یکی از ویژگی‌ های گریزناپذیر ارزهای دیجیتال است. همین نوسان قیمت مداوم، در بین عموم مردم به عنوان یکی از خصایص منفی آن‌ ها شناخته می ‌شود و باعث می ‌شود آن‌ ها در روی آوردن به ارزهای دیجیتال با تردید و احتیاط زیادی عمل کنند. تصور کنید که شما یک ارز دیجیتال پرنوسان مانند بیت کوین دارید. در مواقعی، متوجه می ‌شوید که قیمت بیت کوین در حال سقوط است و پیش‌بینی می ‌شود که این سقوط قیمت ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، طبیعتاً شما قصد خواهید داشت تا دارایی خود را از این کاهش ارزش نجات دهید. شما مجبور خواهید بود تا بیت کوین­ های خود را از طریق صرافی‌ های موجود به ارز فیات تبدیل کنید. این کار مدت زمان مشخصی طول می ‌کشد و برای انجام آن پرداخت مقدار مشخصی از کارمزد نیز ضروری است. با شروع روند صعودی قیمت بیت کوین، همین فرآیند دوباره تکرار می ‌شود. شما ارز فیات خود را از طریق صرافی‌ ها و با پرداخت کارمزد مورد نیاز به بیت کوین تبدیل می ‌کنید و مدت زمان مشخصی را نیز برای به انجام رسیدن این تراکنش منتظر می ‌مانید. استیبل کوین­ ها (Stable coins) با ظهور خود، نیاز به طی این فرآیند را به کلی مرتفع کردند. به طور خلاصه استیبل کوین یک ارز دیجیتال باپشتوانه است که قیمت آن ثابت می ­باشد.

استیبل کوین تتر (Tether)، به عنوان یکی از معروف­ترین ارزهای دیجیتال در این دسته با پشتوانه دلار امریکاست. طبق ادعای شرکت توسعه دهنده تتر، در ازای هر تتر تولید شده یک دلار ذخیره وجود دارد. دقیقاً به همین علت است که قیمت یک تتر همواره برابر با یک دلار است (البته قیمت این استیبل کوین گاهی تا ۰.۹ دلار سقوط کرده و گاهی تا ۱.۱ دلار نیز افزایش پیدا می ‌کند؛ اما معمولاً هیچوقت از این محدوده فراتر نمی ‌رود). ممکن است با خود فکر کنید که تفاوت یک استیبل کوین با ارزهای رایج بانک مرکزی چیست و وجود آن‌ ها اساساً چه فایده ‌ای دارد. تصور کنید در صورت پیش‌بینی کاهش ارزش یک ارز دیجیتال مانند بیت کوین، شما می ‌توانید به راحتی و در کمترین زمان ممکن بیت کوین خود را در کیف پول ارز دیجیتالتان به تتر تبدیل کنید و بالعکس.‌ همچنین حجم بالای بازار استیبل کوین تتر، خود گواهی بر محبوبیت آن در بین اعضای جامعه ارزهای دیجیتال است. بعلاوه، تتر از لحاظ حجم بازار، پس از بیت کوین و اتریوم در جایگاه سوم قرار دارد.

استیبل کوین ها فقط محدود به همین نوع نیستند و انواع متنوعی دارند. برخی از آن‌ ها با پشتوانه کالاهای باارزشی مانند طلا تولید می ‌شوند؛ در حالی که پشتوانه برخی دیگر، سایر ارزهای دیجیتال هستند.

 

منبع: برگرفته از finmag.ir

دیدگاه ها بسته شده است